Dalmatyka – szata diakona w uroczystej liturgii. Znaczenie, historia i rodzaje
Dalmatyka – szata diakona
Dalmatyka to zewnętrzna szata liturgiczna noszona przez diakona podczas uroczystej Mszy Świętej. Swoim wyglądem przypomina ornat, ale ma szersze rękawy i jest nieco krótsza. Jej nazwa pochodzi od Dalmacji – regionu w dzisiejszej Chorwacji, skąd pierwotnie sprowadzano tę szatę.
Historia dalmatyki
Dalmatyka pojawiła się w Rzymie w III wieku jako strój świecki, importowany z Dalmacji. Ze względu na swoją elegancję szybko została przyjęta jako strój uroczysty, a następnie – jako szata liturgiczna diakonów. W średniowieczu dalmatyka stała się również szatą biskupią, noszoną pod ornatem podczas pontyfikalnych celebracji.
Kiedy diakon nosi dalmatykę?
Diakon zakłada dalmatykę na albę i stułę podczas uroczystych celebracji – przede wszystkim podczas Mszy Świętej sprawowanej z asystą diakona. Na co dzień diakon może sprawować posługę w samej albie ze stułą, bez dalmatyki.
Rodzaje dalmatyk
Podobnie jak ornaty, dalmatyki występują w wersji gotyckiej, rzymskiej i semi-gotyckiej. Kolorystyka odpowiada kolorom liturgicznym. Dalmatyki są często zdobione haftem, szczególnie na plecach i na rękawach.